Ef að einhver grætur það mjög að mottu-mars leggist af, er einfaldlega hægt að færa motturnar fram í maí. Þar með höldum við stuðluninni á m-unum og íslenskir karlmenn geta kastað vetrarbúningnum úr andliti sínu á vormánuðum.

Ég ásamt Jack Passion, heimsmethafa í skeggvexti, og Phil Olsen, fyrirliða bandaríska skegglandsliðsins.

Þessi stikla lítur alls ekki illa út, og raunar er sjónræni hlutinn lang sterkasti hluti myndarinnar. Dauðyflin eru mjög sannfærandi, það er töluverður splatter og ágætis hasaratriði inná milli, sérstaklega undir lokin. En þegar kemur að handritinu fatast Frökkunum flugið all hrapalega og lenda harkalega með andlitið á undan sér.

Myndin gerist í stórri gamalli blokk sem hefur verið yfirgefin að nafninu til. Aðeins er búið í örfáum íbúðum. Setjum okkur í spor sögupersónanna. Nú brýst út heimsendir, eða svo gott sem. Þú veist ekkert hvað er að gerast. Maður sem að þú hélst að væri dauður lifnar við og reynir að éta fólk. Fljótlega sjást fleiri slík kvikindi og þegar þú lítur útum gluggann sérðu að blokkin er umkringd dauðyflum. Í fjarska sést að borgin stendur í ljósum logum og sprengingar berast einnig þaðan. Hvert er þá næsta rökrétta skref? Ég, og flestir skynsamir menn eru sennilega sammála, myndi vígbúast í blokkinni. Það eru sennilega ekki til betri hús til að verjast dauðyflaárásum en blokkir. Þessi blokk er líka svo gott sem tóm, og í ofanálag er þar að finna helling af vopnum. Það eina rökrétta í stöðunni er að halda kyrru fyrir, þó ekki væri nema til morguns.

En það er alls ekki það sem gerist. Myndin fjallar í upphafi um uppgjör milli glæpaklíku og lögreglumanna, sem neyðast til að standa saman gegn dauðyflunum. Hópurinn hefur engan ytri hvata til að yfirgefa bygginguna og hlaupa í ginið á dauðyflum sem þrá ekkert heitara en að kjammsa á innyflum þeirra. En samt virðist þeim finnast það góð hugmynd, og raunar eini kosturinn í stöðunni.

Eins og sést á myndinni hér að ofan er ógeðslega fokking mikið af dauðyflum í þessari mynd, og það er það besta við hana. Órökréttar ákvarðanir skila áhorfendum djöfull blóðugum bardagasenum, en þær ná ekki að bæta manni upp fyrir pirringin yfir heimsku persónanna. Forsendur atriðisins hérna fyrir ofan eru t.d. fáránlegar. Sjón er sögu ríkari.

Ég get ómögulega mælt með þessari mynd nema fyrir allra hörðustu uppvakninga og dauðyflaaðdáendur.

Einkunn: 5/10

Það er endalaust hægt að benda á dæmi um hræðilega hluti sem algóður guð hefði með réttu áttu að koma í veg fyrir. Á dögunum rakst ég þó á mjög persónulegt dæmi. Lestur þess gerði mig bæði reiðan og pirraðan. Eftirfarandi texti er tekin úr bókinni Verndum þau, bls. 32:

12 ára gömul stúlka sagði frá því að hún væri alveg hætt að trúa á guð og ætlaði ekki að láta ferma sig, hún hataði guð. Þetta sagði hún í skólanum í umræðu um fermingar. Þegar rætt var við stúlkuna einslega og hún beðin að útskýra betur hvað hún hefði átt við með tali sínu sagði hún: „Ég hætti að trúa á guð fyrir nokkrum árum. Þegar ég var lítil bað ég guð alltaf um að stjúpi minn kæmi ekki inn til mín á nóttunni en guð hjálpaði mér aldrei því hann kom alltaf. Ég bað og bað um að fá að sofa eina rólega nótt þegar mamma var að vinna en guð hjálpaði mér aldrei. Þá hætti ég að biðja bænirnar mínar því það þýddi ekki neitt. Guð er ekki til, ég hef sönnun fyrir því,“ sagði stúlkan og bætti við: „Ef guð hefði raunverulega verið til hefði hann hjálpað stelpu eins og mér sem bað svona fallega.“

Ofbeldi gegn börnum snertir viðkvæma taug hjá flestum heilbrigðum einstaklingum, og þá sérstaklega þeim sem eiga sjálfir börn eins og ég. Það sem stakk mig þó mest við lestur þessarar harmsögu, er hið innbyggða hjálparleysi sem börnum er innrætt með trúnni. Börnum er kennt að Jesú sé vinur þeirra sem er alltaf hægt að tala við. Ef einhver vill mótmæla og segja að slíkt tal eigi ekki að taka bókstaflega, hvet ég þann hinn sama til að heimsækja kirkju með barninu sínu næst þegar leikskólinn fer þangað.

Í þessu tilfelli setti stúlkan allt sitt traust á uppskáldaða veru sem getur engum hjálpað, en hún trúði því í einlægni að guð myndi hjálpa henni. Það er stundum sagt að trúarbrögð séu mönnum andleg hækja og jafnvel nauðsynleg sem slík, en þarna var trúin augljóslega orðin fjötur um fót og það er hrikalegt til þess að hugsa að stúlkan skyldi ekki segja neinum frá misnotkuninni því hún var alltaf að bíða eftir því að guð myndi grípa inní. Börn eiga flest mjög erfitt með að segja frá því þegar þau eru misnotuð, en vinir þeirra eru oftast þeir sem fyrstir heyra af því. En þegar vinurinn er ekki til í raunveruleikanum eru litlar líkur á að einhver sem raunverulega getur hjálpað muni nokkurn tíman heyra af vandamálinu.

Svar mitt er já. Bæði nemendur og kennarar ættu að geta nýtt sér kosti þess. Kennarar t.d. geta miðlað námsefni í gegnum það og ég sé fyrir mér að blogg frá kennara gæti nýst vel í fjarnámi. Nemendur geta svo skilað inn allskonar verkefnum, eins og t.d. lestrardagbókum, en gallinn við bloggkerfið er að hver og einn nemandi hefur fulla stjórn yfir sinni síðu, og getur þ.a.l. fegrað verk sín eftir á. Umræður geta líka farið fram á bloggsíðum, en það gerist fyrir algjörlega opnum dyrum, og aftur geta skapast vandamál tengd ritskoðun.

Annar stór ókostur er að blogg eru oftar en ekki persónuleg málgögn þeirra sem þau rita. Ég er þess vegna ekki viss um að það sé æskilegt að tengja einkabloggsíður (eins og þessa) við nám sitt, hvort sem maður er kennari eða ekki. En það er auðvitað enginn vandi að stofna nýtt blogg, þó svo að ég hafi ekki nennt því í þetta skiptið.

Veiðilendurnar í þetta skiptið voru sveitir Borgarfjarðar, nánartiltekið á Mýrunum. Við gistum á Hofsstöðum, þar sem að systir mín hefur ítök, en lögðumst út í landi Þverholts. Við komum á staðinn seinnipart laugardags en þá var vart þverfótað fyrir gæs. Öll tún full og mikið flug. Við eyddum því sem eftir lifði í birtu í að kanna aðstæður og finna okkur hentugan veiðistað og lögðust síðan til hvílu eftir góðan kvöldverð, enda áætlað að vakna klukkan 4. Um 5 leytið vorum við búnir að stilla upp gervigæs og tilbúnir að veiða grimmt, enda handvissir um að sjá gæsir í hundraða ef ekki þúsunda tali miðað við fjöldann daginn áður, og lýsingar Hilmars í Þverholti.

En eftir allar þessar væntingar og vænlega útlit fengum við enga gæs! Raunar komust við bara einu sinni í færi, ég skaut einu skoti og svo stóð byssan á sér. Týpískt! Traffíkin var afar lítil þennan morgun, en við lágum þarna í grasinu í rúma 6 tíma. Ef að þessi veiðiferð er krufin niður má greina skort á þrennu sem kom í veg fyrir veiðar.

1) Skortur á gæsum. Það var einfaldlega ekki mikið um fugla þennan morgun.

2) Skortur á vindi. Þegar það er svona stilltur vindur geta gæsirnar hringsólað að vild áður en þær lenda, sem eykur stórlega líkurnar á því að veiðimennirnir sjáist.

3) Skortur á veiðireynslu. Sennilega vorum við full æstir á flautunum þegar líklegasti hópurinn bjó sig til lendingar. Mig grunar líka að við höfum ekki falið okkur nógu vel.

En þessi túr var til þess að læra af honum. Næst bætum við úr öllu þessu sem klikkaði. Planið er að halda aftur til veiða þegar það verður aðeins meiri vindur, og jafnvel eftir að það fer að frysta meira á nóttunni, en þá skilst mér að gæsirnir hópist meira saman, og streymi líka meira niður af hálendinu.

Um leið og við lágum við túnin í Þverholti lágu Hemmi á Stað og félagi hans við Hofsstaði, en þar er búið að rækta upp kornakur. Þar var sama uppá teningnum, lítil traffík en þeir höfðu þó sex fugla. Það er skemmst frá því að segja að næsta morgun höfðu þeir 60 fugla! Gæsin er svo sannarlega sýnd veiði en ekki gefin, en ég er sannfærður um að það gengur betur næst.

Hvaða kröfur skyldi ríkið gera til umsækjenda? Meðal verkefna forstöðumanns eru:

Forstöðumaður hefur umsjón með starfsemi setursins, fjármálum þess og daglegum rekstri. Meginverksvið er skipulagning rannsókna- og samstarfsverkefna, áætlanagerð og yfirumsjón með fjáröflun. Forstöðumaður þarf að geta tekið að sér að leiðbeina háskólanemum í framhaldsnámi og séð um aðra kennslu á háskólastigi.

Gott og vel, stjórnun og kennsla í bland. Hér þarf eflaust vel menntaðan mann með reynslu af bæði kennslu og rannsóknum. Sjáum hvaða kröfur ríkið setur um menntun:

Umsækjendur skulu hafa lokið doktorsprófi í eiturefnavistfræði, með áherslu á rannsóknir á lífverum sjávar. Nauðsynlegt er að umsækjendur hafi stundað sjálfstæðar rannsóknir á þessu sviði og tekið virkan þátt í alþjóðasamstarfi

Eiturefnavistfræði? Hvað er eiturefnavistfræði? Þessi krafa hlýtur að dæma ansa marga umsækjendur sjálfkrafa úr leik. Og gott betur en það, þessi krafa virðist þrengja hópinn mjög mikið niður, raunar svo mikið að ég get ekki betur séð en að aðeins einn maður komi til greina, og það er þessi maður hér, Eiríkur Stephensen.

Eiríkur þessi virðist í fljótu bragði vera eini Íslendingurinn sem uppfyllir þær menntunarkröfur sem gerðar eru til forstöðumanns þessa fræðaseturs (athugið að útlendingar dæmast sjálfkrafa úr leik enda krafa um góða íslenskukunnáttu). Einnig er gerð krafa um gott vald á einu Norðurlandatungumáli, en það vill svo skemmtilega til að Eiríkur vann doktorsritgerð sína í Svíþjóð, og ætti því að vera a.m.k. mellufær í sænsku.

Mikið hlýtur það að vera þægilegt þegar störf eru smíðuð svona fyrir mann.

En staðreynd málsins er sú að Þórbergur er langt frá því að vera auðlesinn, í það minnsta Ofvitinn. Sennilega var það misráðið hjá mér að ætla að lesa hana samhliða því að tefla við páfann. Þannig urðu skiptin sem ég gluggaði í hana alltof sundurslitin, og hvert skipti of stutt. Maður gluggar heldur ekkert í Ofvitann, maður þarf að leggjast yfir hana, í það minnsta gefa sér gott tóm til að meðtaka hana. Ég gafst uppá því að lesa hana í fyrra skiptið, tók hana svo aftur niður úr hillu fyrir nokkru en laut aftur í gras eftir einhverjar 100 blaðsíður. Allt er þegar þrennt er segir einhversstaðar, hver veit nema ég geri enn aðra tilraun til að lesa Ofvitann með lækkandi sól.

En síðustu daga hef ég hins vegar verið að lesa töluvert í ritinu Einum kennt – öðrum bent, sem er safn 20 ritgerða og bréfa sem Þórbergur ritaði á árunum 1925-1970. Er skemmst frá því að segja að ég hef virkilega notið þess að lesa þetta rit, en það er einmitt vel hægt að glugga í það, það er til að mynda afbragðsgott að kippa því með sér í strætó. (Það les enginn Ofvitann í strætó.)

Af því sem ég hef þegar lesið þykir mér opið bréf til Kristins Andréssonar, sem ritað var 1970, standa uppúr. Þar fer Þórbergur um víðan völl og sést glöggt hve hygginn maður, sem og víðlesinn, Þórbergur var. Ófullkomleiki mannsins og brestir í alþjóðasamstarfi voru Þórbergi hugleiknir, en eins og menn sennilega vita var hann mikill áhugamaður um esperantó. Margt af því sem Þórbergur skrifaði þarna fyrir 40 árum á ótrúlega vel við í dag. Sérstaklega þóttu mér eftirtektarverð þessi orð:

En ég er smeykur við, að peningavaldið kysi heldur að tortíma sjálfu sér í atómbruna heldur en að eiga það á hættu að lúta yfirráðum sósíalisma. Þess vegna hef ég ekki mikla von um, að atómstyrjöld verði afstýrt. Þarna liggur hundurinn grafinn.

Tímalaus orðsnilld hér á ferð. Leiddi hugann óhjákvæmilega að þessu stórgóða skýringarmyndbandi hér:

Sjálfur er ég farinn að hallast að því að eina leiðin útúr efnahagsrembihnút heimsins sé einmitt atómbruni.

Eftirfarandi fréttatilkynning barst smáfuglunum frá Menntamálaráðuneytinu:

Katrín Jakobsdóttir mennta- og menningarmálaráðherra hefur ákveðið að veita einni milljón króna af ráðstöfunarfé sínu til að styrkja rannsóknir á íslensku háskólakerfi og þætti þess í hruninu. Styrkurinn rennur til rannsóknarstofu um háskóla en Páll Skúlason prófessor og fyrrverandi rektor veitir henni forystu.

Katrín ákveður að setja Pál Skúlason, fyrrum prófessor og rektor Háskóla Íslands til fjölda ára, yfir þessar miklu rannsóknir. Er nú líklegt að hann komist að hlutlausri niðurstöðu – maðurinn sem stýrði skólanum síðustu áratugi? Kannski er það kaldhæðni örlaganna að heimspekingurinn sé nú orðinn dómari í eigin sök.

Smáfuglarnir velta fyrir sér hversu langt sé í að Katrín Jakobsdóttir taki af „ráðstöfunarfé sínu“ og skipi til dæmis Jón Ásgeir yfir rannsókn á útrásinni og „þætti Baugs í hruninu“?

Fyrir það fyrsta þykir mér það ótrúlega ómaklegt að ráðast að Páli Skúlasyni, sem er einn virtasti fræðimaður landsins. Á skrifum hans má glöggt sjá að þarna fer ekki aðeins djúphygginn fræðimaður, heldur skynsamur og heilsteyptur einstaklingur. En það er einmitt nákvæmlega svona sem Fuglahvísl amx virkar. Með því að hrópa nógu hátt og nógu oft lygar og þvælu síast lygarnar á endanum inn og fólk fer að trúa þeim, burtséð frá því hvort einhver fótur sé fyrir þeim eður ei. Ef að maður göslar nógu miklum skít útum allt, hlýtur bara eitthvað af honum að festast.

Hver nákvæmlega er sök Páls í þessu máli? Rétt svar er engin. Svo er því slegið fram að Páll hafi verið stjórnandi skólans í áratugi þegar staðreynd málsins er sú að Páll var rektor skólans í 8 ár og lét af störfum 2005, heilum þremur árum áður en Ísland fór á hliðina “í ölduróti alþjóðlegs fjármálaólgusjós” svo notuð sé orðræða hægri manna. Blekkingar, lygar og stórfelldar ýkjur Friðbjörns eldri eiga sér engin takmörk, og það er hverjum manni ljóst að hann kann ekki að skammast sín. Það er einlæg ósk mín að engin geri sjálfum sér þann óleik að lesa Fuglahvísl Friðbjörns eldri, það er einfaldlega mannskemmandi og í flestum tilfellum forheimskandi.

Maður furðar sig enn á því hvað eru margar verslanir á höfuðborgarsvæðinu. Sumar matvörubúðir virðast alveg óþarfar. Enginn þar að kaupa neitt.

Það er eiginlega merkilegt að verslunum skuli ekki hafa fækkað meira – maður spyr sig til dæmis hvort Smáralindinni sé ekki ofaukið í þessu árferði.

Nú hef ég sjálfur unnið töluvert á þessu svonefnda smásölusviði frá árinu 2006 og eitt er að minnsta kosti alveg ljóst. Veltan 2006-2007 var ekki komin til að vera og því ekki nema eðlilegt að einhver samdráttur verði.  Margar verslanir hafa lokað. BT er t.d. nánast búið að þurrkast út og í sama bransa er Max skroppin saman. Bólan er augljóslega sprungin. Ég hef frá upphafi haft miklar efasemdir um Smáralindina og í dag er hún nánast bara ein risastór fatabúð. Ég hef hins vegar fulla trú á að hún tóri, en það hefur svo sem gerst áður að verslunarmiðstöðum hefur verið lokað. En þó svo að Smáralindin tóri er turninn sem byggður hefur verið við hana (eða er í byggingu) glöggt merki um stórmennskubrjálæði ofþensluáranna.

Það sem kom mér hins vegar mest á óvart sumarið eftir hrun (2008 þ.e.), þegar ég vann hjá Sony Center í Kringlunni, voru atvinnuauglýsingarnar útum alla Kringlu. Önnur hver fataverslun virtist vera að leita eftir starfsmönnum, og svo man ég líka eftir frétt þar sem einhver verslunareigandi sagðist ekki geta mannað verslun sína. Fatamarkaðurinn á Íslandi virðist nefnilega vera rekinn með ótrúlegri álagningu, sem sést best á 50% útsölum sem eru orðnar normið í mörgum verslunum. Ef þú getur rekið blómlega verslun og veitt reglulega helmings afslátt held ég að þú þurfir ekki að óttast 15% samdrátt frá metsöluári.

En ég get hins vegar tekið undir orð Egils um matvöruverslanirnar. Í mínu hverfi er t.d. 10/11 búð sem er alltaf tóm þegar maður kemur þar. Ég hef samt tekið eftir því að hólfið þar sem kortaafritin eru geymd er alltaf smekk full, svo að kannski er meiri velta þarna en maður gerir sér grein fyrir? Annars er það auðvitað sorglegt hvernig Mjóddin virðist gleypa alla verslun og þjónustu í Breiðholtinu meðan að verslanakjarnar í hverfunum standa svo til auðir og eyðilegir.

Einhverjar verslanir hljóta að hopa af markaði í þessu árferði, annað er óumfljýjanlegt. Af stórum kjörnum myndi ég telja Krepputorgi gjörsamlega ofaukið. Þar stendur hinn fullkomni minnisvarði um óráðsíu síðustu ára. Stundum er eins og menn hafi alveg gleymt að taka það með í reikninginn að Íslendingar eru bara 300.000.